Verplichte AOV voor zelfstandigen komt dichterbij: wat betekent de Baz-verzekering voor zzp’ers?
De verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen lijkt steeds concreter te worden. Het wetsvoorstel Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (Baz) is inmiddels naar de Raad van State gestuurd. Daarmee is opnieuw een belangrijke stap gezet richting een AOV-plicht voor alle zzp’ers en ondernemers met een eenmanszaak of vof.
Hoewel de definitieve invoering nog afhankelijk is van Kamerbehandeling en politieke besluitvorming, zijn de contouren van de regeling inmiddels duidelijk. In dit artikel lees je wat de Baz inhoudt, welke voorwaarden gelden, welke premies worden voorgesteld en wat er mogelijk gaat veranderen voor zelfstandigen in 2026 en daarna.
Waarom komt er een verplichte AOV voor zelfstandigen?
Ongeveer driekwart van de zelfstandigen heeft momenteel géén arbeidsongeschiktheidsverzekering. Dat kan komen doordat een commerciële AOV vaak duur is, of omdat ondernemers door medische redenen niet worden toegelaten.
Het kabinet wil voorkomen dat zelfstandigen bij ziekte of langdurige uitval zonder inkomen komen te zitten. Met de Baz moet iedereen die werkt als zelfstandige minimaal verzekerd zijn tot het niveau van het wettelijk minimumloon. De regeling moet inkomenszekerheid bieden én tegelijkertijd het sociale stelsel eerlijker maken tussen werknemers en zelfstandigen.
Wat houdt de Baz-verzekering in?
In het wetsvoorstel staat dat iedere zelfstandige verplicht verzekerd wordt tot de AOW-leeftijd. Dat kan op twee manieren:
- Meedoen aan de publieke Baz-verzekering, uitgevoerd door het UWV.
- Kiezen voor een particuliere AOV, mits die voldoet aan minimaal dezelfde dekkingseisen als de Baz.
Zzp’ers behouden dus keuzevrijheid, maar alleen als hun private verzekering voldoet aan de criteria voor dekking en wachttijd.
Premievoorstel: verlaagd naar 5,4% van de winst
In een eerder concept lag de premie op 6,5%. In de aangepaste versie die nu voorligt, betaalt een zelfstandige 5,4% van de winst, met een huidig verwacht maximum van ongeveer € 171 per maand.
De premie wordt dus inkomensafhankelijk: wie meer winst maakt, betaalt meer premie — totdat het maximum bereikt is.
Belangrijke uitzondering
Zelfstandigen die ook in loondienst werken en via de WIA al recht hebben op een uitkering ter hoogte van minimaal het wettelijk minimumloon, hoeven geen Baz-premie te betalen, omdat zij al verzekerd zijn via hun werkgever.
Uitkering en wachttijd: betalen na twee jaar ziekte
Een belangrijke wijziging in het nieuwste voorstel is de wachttijd:
- De uitkering gaat pas na twee jaar arbeidsongeschiktheid in.
- Dat sluit aan bij het systeem van werknemers, die pas na twee jaar ziekte in de WIA terechtkomen.
De uitkering bedraagt maximaal het niveau van het minimumloon. Voor wie meer zekerheid wil of sneller een uitkering nodig heeft, blijft een particuliere AOV noodzakelijk.
Stand van zaken: wanneer wordt de AOV-plicht ingevoerd?
Ondanks dat het wetsvoorstel verder is in de procedure, is de invoeringsdatum nog niet definitief. De Raad van State brengt eerst advies uit. Daarna moet zowel de Tweede als de Eerste Kamer akkoord gaan.
De overheid communiceerde eerder dat invoering niet vóór 2027 wordt verwacht, mede omdat uitvoeringsorganisaties zoals het UWV meer tijd nodig hebben om het systeem op te bouwen. De verwachting is daarom dat zelfstandigen pas rond 2027 of 2028 verplicht verzekerd worden — mits het wetsvoorstel wordt aangenomen.
Wat betekent dit voor zzp’ers?
De belangrijkste gevolgen zijn:
- Iedere zelfstandige krijgt een verplichte basisdekking tegen arbeidsongeschiktheid.
- De premie wordt inkomensafhankelijk en relatief laag in vergelijking met commerciële AOV’s.
- Er komt meer zekerheid voor ondernemers die zich nu niet kunnen verzekeren vanwege leeftijd of medische uitsluitingen.
- Zelfstandigen die nu een uitgebreide particuliere AOV hebben, kunnen die blijven gebruiken als vervanging voor de Baz, zolang deze voldoet aan de minimumeisen.
- Vooral startende ondernemers en zzp’ers met lage winst krijgen te maken met een nieuwe vaste kostenpost.
Wat kun je nu al doen?
Hoewel de Baz nog niet definitief is, loont het om je huidige situatie in kaart te brengen:
- Heb je al een particuliere AOV? Dan is de kans groot dat je straks vrijstelling kunt krijgen voor de Baz.
- Heb je geen verzekering? Dan kan een vrijwillige AOV nu verstandig zijn — vooral omdat sommige verzekeraars strengere medische keuringen hanteren naarmate je ouder wordt.
- Maak een inschatting van de financiële impact van een premie van 5,4% van je winst.
Voor veel zelfstandigen wordt dit een belangrijk onderdeel van hun financiële planning richting 2027.
Conclusie
De verplichte AOV voor zelfstandigen is nog niet definitief, maar de Baz komt duidelijk dichterbij. De voorgestelde premie, wachttijd en uitkeringshoogte zijn inmiddels concreet, en zelfstandigen doen er goed aan zich voor te bereiden op de komende veranderingen.
Wil je weten wat de Baz zou betekenen voor jouw inkomen, of welke AOV-optie voor jou het meest voordelig is? Dan kijken we bij A&A Belastingadviseurs graag met je mee — zowel fiscaal als financieel.
