Erfbelasting in Nederland: zo werkt het in 2026
Veel mensen krijgen op enig moment te maken met erfbelasting. Het is een onderwerp waar men liever niet mee bezig is, maar het is wél belangrijk om te weten hoe de regels werken. Erfbelasting kan namelijk een behoorlijke impact hebben op de uiteindelijke nalatenschap.
In dit artikel leggen we uit hoe erfbelasting in Nederland werkt, welke vrijstellingen gelden, welke tarieven in 2026 van toepassing zijn en waar je als erfgenaam of als toekomstige erflater op moet letten.
Wat is erfbelasting?
Erfbelasting is de belasting die wordt geheven over alles wat iemand erft uit een nalatenschap. De hoogte van de belasting hangt af van twee zaken:
- De waarde van de erfenis, en
- De relatie tot de overledene.
Partners en kinderen betalen een stuk minder erfbelasting dan bijvoorbeeld kleinkinderen of broers en zussen. Daarnaast gelden er verschillende vrijstellingen die bepalen over welk deel van de erfenis belasting verschuldigd is.
Vrijstellingen erfbelasting in 2026
De vrijstellingen worden jaarlijks geïndexeerd, waardoor ze in 2026 licht hoger liggen dan in voorgaande jaren. De belangrijkste vrijstellingen zijn:
- Partners: ruim € 750.000
- Kinderen en pleeg-/stiefkinderen: ca. € 25.000
- Kleinkinderen: ca. € 25.000
- Ouders: ca. € 60.000
- Overige erfgenamen (zoals broers, zussen of vrienden): ± € 2.500
De exacte bedragen worden pas definitief vastgesteld rondom Prinsjesdag, maar deze vrijstellingen liggen elk jaar in dezelfde orde van grootte. Dankzij deze vrijstellingen betalen veel erfgenamen – vooral partners – uiteindelijk geen of weinig belasting.
Tarieven erfbelasting in 2026
Na aftrek van de vrijstellingen wordt erfbelasting geheven volgens drie tariefgroepen. Deze tarieven blijven ook in 2026 ongewijzigd.
Voor partners en kinderen:
- 10% over de eerste € 138.000
- 20% over alles daarboven
Voor kleinkinderen:
- 18% over de eerste € 138.000
- 36% over alles daarboven
Voor overige erfgenamen:
- 30% over de eerste € 138.000
- 40% over alles daarboven
De tarieven lopen dus sterk op naarmate de relatie verder van de overledene afstaat. Een nalatenschap aan vrienden of verre familie kan daardoor fiscaal aanzienlijk zwaarder uitpakken.
Hoe bepaal je de waarde van een erfenis?
De Belastingdienst kijkt naar de waarde in het economische verkeer. Dat betekent dat er moet worden gekeken naar de werkelijke waarde van bezittingen zoals:
- de woning,
- spaargeld, beleggingen en crypto,
- voertuigen en kunst,
- schulden (die mogen worden afgetrokken).
Vooral de waardebepaling van een woning levert regelmatig discussie op. De WOZ-waarde van het overlijdensjaar wordt hiervoor gebruikt. Als de woning leeg komt te staan of snel verkocht moet worden, kan dit invloed hebben op de netto nalatenschap.
Aandachtspunten voor 2026
De basisregels rondom erfbelasting veranderen in 2026 niet fundamenteel, maar er zijn wél enkele trends zichtbaar:
1. Stijgende huizenprijzen hebben grote impact
Een hogere WOZ-waarde betekent een hogere nalatenschap en daarmee meer erfbelasting. Vooral kinderen die een woning erven, zien hierdoor vaker belasting verschuldigd raken.
2. Toenemende druk op planning
Steeds meer mensen kiezen voor schenkingen bij leven om erfbelasting te beperken. Hoewel de grote “jubelton” al is afgeschaft, blijven jaarlijkse schenkingen aantrekkelijk door de lage schenkbelastingtarieven.
3. Aandacht voor samengestelde gezinnen
In moderne gezinssituaties kan erfbelasting complex zijn. Kinderen van verschillende partners, samenwoners zonder fiscaal partnerschap en stiefrelaties kunnen tot onverwachte belastingdruk leiden.
Hoe kun je erfbelasting beperken?
Erfbelasting is deels te plannen. Veel mensen weten niet dat je tijdens je leven al maatregelen kunt nemen om de latere belastingdruk te verlagen. Denk aan:
- Schenkingen binnen de jaarlijkse vrijstelling
- Testamentaire regelingen, zoals een uitsluitingsclausule of tweetrapsmaking
- Flexibel schenken aan kleinkinderen
- Slim gebruik van de hoge partnervrijstelling
- Vroege waardering en structurering van vermogen
Voor ondernemers met een BV speelt bovendien de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) een belangrijke rol. Daarmee kan erfbelasting in sommige gevallen voor een groot deel worden voorkomen, mits aan de voorwaarden wordt voldaan.
Wat betekent dit voor jou?
Iedereen krijgt in meer of mindere mate te maken met erfbelasting. Of je nu erfgenaam bent of zelf iets wilt nalaten: inzicht in de regels kan veel onzekerheid en onverwachte kosten voorkomen.
Voor veel mensen loont het om tijdig advies in te winnen. Soms leidt een eenvoudige aanpassing in een testament of een goed geplande schenking al tot duizenden euro’s belastingbesparing.
Hulp nodig bij jouw erfbelasting of nalatenschapsplanning?
A&A Belastingadviseurs helpt je graag met:
- het berekenen van erfbelasting,
- het optimaliseren van je nalatenschap,
- het beoordelen van testamenten en schenkingsstrategieën,
- fiscale planning voor ondernemers en gezinnen.
