Schenkbelasting in Nederland: wat verandert er in 2026 en waar moet je op letten?
Schenkingen tussen ouders, kinderen, kleinkinderen en andere relaties komen steeds vaker voor. Ouders willen kinderen helpen met studiekosten, een eerste woning of simpelweg met financiële ruimte in dure tijden. Maar zodra je geld of vermogen schenkt, krijg je te maken met de schenkbelasting.
In dit artikel leggen we op een begrijpelijke manier uit hoe schenkbelasting werkt, welke vrijstellingen gelden in 2026, welke tarieven van toepassing zijn en welke fiscale aandachtspunten belangrijk zijn bij schenkingen.
Wat is schenkbelasting?
Schenkbelasting is de belasting die verschuldigd is wanneer iemand een ander (onvoorwaardelijk) vermogen schenkt. Daarbij maakt de Belastingdienst onderscheid tussen verschillende relaties: hoe dichter de schenker bij de ontvanger staat, hoe gunstiger de fiscale behandeling.
Een schenking moet worden aangegeven zodra deze boven een vrijstelling uitkomt. De ontvanger is belastingplichtig — niet de schenker.
Vrijstellingen schenkbelasting in 2026
De vrijstellingen worden jaarlijks geïndexeerd. Voor 2026 gelden naar verwachting de volgende bedragen:
- Kinderen (van ouders): ongeveer € 6.500
- Kleinkinderen: ongeveer € 2.700
- Overige ontvangers (zoals vrienden, broers/zussen): ca. € 2.700
- Schenking voor studie (specifieke uitzonderingsregeling): circa € 60.000, maar alleen onder strenge voorwaarden
Let op: de vroegere “jubelton” voor de eigen woning bestaat niet meer. Wel mag nog steeds een normale vrijstelling worden gebruikt of gespreid worden geschonken over meerdere jaren.
Vrijstellingen gelden per kalenderjaar en per schenker. Iemand kan dus meerdere schenkingen doen aan verschillende kinderen zonder dat deze samen worden geteld.
Tarieven schenkbelasting in 2026
Na aftrek van de vrijstelling wordt schenkbelasting berekend aan de hand van drie tariefgroepen.
Voor kinderen:
- 10% over de eerste € 138.000
- 20% over het meerdere
Voor kleinkinderen:
- 18% over de eerste € 138.000
- 36% over het meerdere
Voor alle overige ontvangers:
- 30% over de eerste € 138.000
- 40% over het meerdere
De tarieven zijn gelijk aan die van de erfbelasting, maar afhankelijk van de relatie kan schenkbelasting dus aanzienlijk hoger uitvallen dan veel mensen verwachten.
Schenken bij leven: wanneer is het verstandig?
Steeds meer mensen kiezen ervoor om tijdens hun leven vermogen over te dragen. Dat kan verschillende voordelen hebben:
1. Beperken van toekomstige erfbelasting
Door jaarlijks bedragen te schenken binnen de vrijstelling (bijvoorbeeld aan kinderen), daalt het vermogen dat later belast wordt in box 3 én in de erfbelasting.
2. Schenken op het juiste moment
Veel ouders vinden het prettiger om kinderen te helpen wanneer zij het geld écht kunnen gebruiken: bij de aankoop van een huis, de start van een onderneming of tijdens een studieperiode.
3. Flexibiliteit en controle
Schenkers kunnen voorwaarden stellen, zoals een uitsluitingsclausule. Daarmee zorg je ervoor dat een schenking privé blijft bij scheiding van de ontvanger.
Aandachtspunten bij schenkingen
Een schenking lijkt eenvoudig, maar fiscaal zijn er enkele belangrijke punten om rekening mee te houden:
1. De jaarlijkse vrijstelling vervalt als je deze niet benut
Je kunt bedragen niet “opsparen”; een hogere vrijstelling in een ander jaar bestaat niet meer sinds de afschaffing van de jubelton.
2. Grote schenkingen moeten worden vastgelegd
Bij bedragen boven de vrijstelling is een aangifte schenkbelasting verplicht. Voor schenkingen op papier moet een notariële akte worden opgesteld.
3. Schenken op papier kan voordeel bieden
Bij een schenking op papier (“schuldigerkenning”) blijft het geld feitelijk in het vermogen van de schenker, maar wordt wel vermogen overgedragen voor erfbelasting. Voorwaarde is wél dat er jaarlijks 6% rente wordt betaald.
4. Effect op toeslagen en box 3
Schenkingen kunnen invloed hebben op huurtoeslag, zorgtoeslag en vermogenssituatie. Voor ontvangers met lage inkomens kan een schenking onverwacht negatieve effecten hebben.
Vooruitblik 2026: wat verandert er?
De overheid heeft geen grote wijzigingen aangekondigd voor de schenkbelasting in 2026, maar indexatie zorgt jaarlijks voor kleine aanpassingen in de vrijstellingen. Tegelijkertijd zien we in de praktijk drie ontwikkelingen:
- Steeds meer mensen schenken jaarlijks kleine bedragen om belasting te vermijden.
- Testamentair schenken wordt vaker gecombineerd met jaarlijkse schenkingen, vooral bij gezinnen met meerdere kinderen.
- Fiscale planning wordt belangrijker, omdat vermogen steeds vaker wordt belast (box 3-hervorming in aankomst).
Is schenken verstandig in jouw situatie?
Of schenken fiscaal gunstig is, hangt af van je vermogen, je gezinssituatie én de wensen van de ontvanger. Sommige schenkingen leveren direct voordeel op, terwijl andere juist hogere belastingdruk kunnen veroorzaken.
Bij A&A Belastingadviseurs helpen we je graag inzicht te krijgen in:
- hoeveel je belastingvrij kunt schenken,
- wanneer schenken zinvol is,
- hoe je schenkingen combineert met nalatenschapsplanning,
- en welke vorm (direct, op papier, voor studie, voor woning) het beste past.
